Especial
Un ano de loito
marea negra

A TEIMUDA FORTALEZA DA DIGNIDADE
Nunca Máis: a resistencia

"É a sociedade civil organizada neste caso por medio de Nunca Máis a que aparece ocupando o espacio que deixa baleiro quen tiña a responsabilidade de tomar as decisións". Aproveitamos o aniversario da catástrofe para facer balanzo do labor de Nunca Máis. Unha conversa na que participaron tres membros da comisión xestora da plataforma: a cantante Uxía Senlle, o escritor Rafa Villar e o ecoloxista e tesoureiro de NM, Pepe Salvadores.
 
Rafa Villar
Rafa Villar



Uxia
Uxía





Salvadores
Pepe Salvadores



<Vieiros> Os críticos coa plataforma non daban un peso nun primeiro momento pola supervivencia de Nunca Máis. Cales son as chaves para que NM siga viva?
<Rafa Villar> Creo que a chave fundamental da supervivencia da plataforma non radica na propia plataforma. Está fóra, na convicción de boa parte da sociedade que segue a percibir que hai un problema. Evidentemente xa non están as imaxes dantescas do chapapote nas praias, pero a xente sabe que hai un problema e aínda non hai solución. Outras chaves teñen que ver en como se organizou Nunca Máis, nesa ‘horizontalidade’ que existiu en NM: sempre se tomaron as decisións importantes con moito consenso, mantívose sempre o equilibrio. Dentro da plataforma hai colectivos que pensamos de maneiras diferentes, pero sempre se conseguiu manter ese equilibrio, para que a plataforma funcionase sen dispersión de xente e asociacións.

<Uxía Senlle> Tendo en conta que é unha plataforma aberta e plural, o consenso é difícil. Con todo, como se deu na sociedade galega a percepción de que estabamos indefensos ante un problema de dimensións catastróficas, houbo que autoorganizarse. Foi moi interesante comprobar como a sociedade galega pode organizarse nunha situación límite, a causa dun vacío absoluto de poder. Foi tamén moi importante comprobar que a través das presións que nós fomos quen de exercer fóronse conseguindo pequenas conquistas. Algunhas delas non se alcanzaron, como é o caso das demisións que esiximos reiteradamente por mor dunha xestión nefasta, pero si houbo outras como o caso da apertura da comsión de investigación no parlamento europeo; como foi por exemplo a consecución de axudas inmediatas, aínda que insuficientes, etc... Eso deulle a xente a percepción de que a plataforma era útil. Un ano despois unha gran parte da sociedade segue pensando que Nunca Máis segue sendo o aglutinador de todas estas correntes sociais. Esto é moi interesante nunha democracia moi problemática, con moitas lagoas... Nunca Máis é unha especie de taboa de salvación.

<Pepe Salvadores> Creo que eles o fixeron moi mal desde o principio e, sen falsa modestia, a plataforma fíxoo moi ben. Fixéronno mal por incompetencia clarísima, porque non tiñan ningún medio para loitar contra a contaminación na costa galega, que é o lugar do mundo onde máis mareas negras se teñen producido. Fixéronno moi mal coas primeiras medidas que tomaron: mentíronse a eles mesmos. Aínda agora o seguen facendo mal. Escoitar, por exemplo, a unha ministra de medio ambiente dicir que esto vai quedar mellor ca antes... Estas son as barbaridades que din. Todo esto axuda a que a plataforma se manteña. Ademais, en Nunca Máis tomáronse sempre, ou case sempre (tamén cometemos erros), as decisións máis adecuadas para mater a unidade da plataforma, tartando de armonizar intereses contrapostos na vida cotiá. Na última asemblea aínda seguía xente dándose de alta.

<Uxía Senlle> NM resiste despois dunha campaña criminalizadora e tremenda. Aínda ten máis mérito se cabe porque enfrente está toda a maquinaria do poder tentando dinamitar esta historia. Esa campaña que acusa á plataforma de radical e violenta ou a querela de Manos Limpas, etc...

<Vieiros> Durante este ano, cales son os feitos que considerades fundamentais na loita contra as consecuencias do Prestige?
<Rafa Villar> A manifestación do 1 de decembro... eso é indiscutible. Despois, eu destacaría a Cadea Humana, porque todo un sector como o do ensino se implicou. Outro feito fundamental foi o 23 F en Madrid. Incluso no plano simbólico eu creo que tiña bastante significación, porque a esta mobilización sentíronse chamados moitos galegos que viven fóra. A de Bruxelas, sendo unha manifestación pequena, creo que arrastraba moito simbolismo e se aproveitou bastante ben. E despois hai outro feito que é Burla Negra, con todo o que significa para o mundo cultural, o que xurdiu aí de novidoso en canto a propostas de mobilización, etc...

<Uxía Senlle> Eses foron os momentos claves, sen dúbida. Pero tamén destacaría como se organizou a plataforma en comarcas, o que fixo que toda a engranaxe funcionara mellor. Amais, salientaría tamén as distintas comisións que se foron creando e que deron lugar, por exemplo no caso da comisión xurídica, á querela de Corcubión. Por outra parte, cómpre dicir que a plataforma non funcionou só en clave mobilizadora, senón que fixo tamén unha campaña de información e de contrainformación, para desvelar a manipulación dos medios de comunicación, sobre todo dos medios públicos.

<Rafa Villar> Facendo alusión ao libro de Naomi Klein, No Logo, eu creo que acertamos moito no "logo" que é a bandeira e a mensaxe de Nunca Máis. Esa imaxe con toda a carga simbólica que ten é moi poderosa.

<Pepe Salvadores> Efectivamente, as mobilizacións foron moi importantes, pero o máis destacado é a "tensión" que conseguimos crear, obrigando ao goberno español e ao goberno galego a tomar medidas para paliar este desastre. Só hai que pensar nun feito. Como foron tratadas as outras mareas negras que houbo en Galiza e como foi esta. A diferencia é sustancial e NM tivo moito que ver nesto. A pesar de todo, de que seguen os mesmos, de que ninguén demitiu, o tratamento que recibiu a catástrofe do Prestige é un logro de Nunca Máis, tanto polas mobilizacións como pola capacidade de aglutinar colectivos moi diferentes desde a orixe.

<Vieiros> Os resultados das eleccións municipais puideron supoñer un motivo de desánimo para algúns simpatizantes da plataforma. Que ten que pasar para que a resposta social teña unha tradución política?
<Rafa Villar> Os resultados electorais, aínda non sendo bos para o PP de Galiza, peores ca no resto do estado e cunha baixa porcentual maior, é certo que non supuxeron un castigo electoral moi grande. Esto provocou certa desmoralización en determinados sectores de NM, xente que estaba aí traballando. Pero todo esto se recuperou. Por exemplo, para o aniversario, nunca se fixeran tantos actos e cunha campaña tan intensa como a de este mes. Pero non hai traducción directa entre os resultados dunhas eleccións municipais e un posible cambio de conciencia colectiva que se moveu en torno a Nunca Máis. Eu creo que si hai ese cambio na sociedade, pero que se verá nos próximos anos, ao longo do tempo. Eu creo que as organizacións políticas que se presentaron a estas eleccións, máis alá do PP, tamén terían que facer unha reflexión neste sentido.

<Uxía Senlle> As eleccións municipais non son o contexto para analizar se se produciu un cambio de mentalidade. Os cambios profundos son lentos e, aínda que estamos no camiño, son transformacións a longo prazo. Persoalmente confío moito nas futuras xeracións. Comprobei como a xente nova viviu este proceso e como tomou nota realmente, como se creou unha conciencia ecolóxica que non existía coa suficiente forza... Pero a min hai algo que me parece fundamental: o que a sociedade madurou en creceu neste proceso. Creouse unha conciencia crítica e unha madurez democrática, porque non hai que esquecer que Nunca Máis tamén en certa medida produce e reclama unha rexeneración democrática. En Galiza vívense situacións predemocráticas e eso é moi difícil de cambiar. Estamos a falar de cambios que se notarán a longo prazo.

<Pepe Salvadores> Un gran acerto de Nunca Máis creo que foi manterse ao marxe dos procesos electorais. Esta posibilidade plantexouse, pero tomamos a decisión de non intervir directamente porque sabiamos como podían ser os resultados, como podían infuir os resultados e como os procesos electorais non son necesariamente unha resposta automática ao movemento social. Eso non quita que o resultado electoral, tal como se presentou, provocou nos que estaban directamente implicados un certo desalento. Non é unha casualidade que presentaran a Muxía como exemplo da resposta do pobo ás medidas que tomou o goberno. Todo o mundo ten a idea de que foi unha das zonas máis afectadas, por eso a declararon zona cero, etc.. É dicir, eles estableceron unha estratexia na que contan con cartos, medios, asesores, empresas de prospectiva para declarar a Muxía Zona Cero. Pois ben, Muxía non é a zona da costa máis afectada: é Carnota, onde non gaña o PP. Pero eles dixeron, hai que centrarse en Muxía, unha zona deprimida, con moita emigración, unha zona maltratada de sempre. Alí utilizaron todos os seus mecanismos, prometeron todo o que poideron, e ante unha situación de desesperación da xente de Muxía sen futuro na zona é facil manipulala a través de cartos e promesas de postos de traballo e de sacar a zona do atraso. Eles centraron a traxedia en Muxía e despois condicionaron a opinión da sociedade en función deses datos. En Muxía, que tiveron o barco enfronte cando eles dicían que estaba en alta mar negando que houbese ningún problema, era fácil para eles poñela de exemplo e ademais intentar tapar as mentiras que dixeron desde o primeiro momento. Pero hoxe o PP só ten maioría en Ourense, das sete cidades galegas, e xa sabemos que as zonas deprimidas son máis fáciles de manipular. Hai que pensar que descenderon en número de votos, máis ca no resto do estado, e que das sete cidades só unha está en mans do PP. Non hai que desanimarse, hai que recuperar a ilusión e revelar tamén as mentiras dunha información deturpada que nos fai pensar dunha maneira determinada. Pero eles están nerviosos con NM, moléstalles moito Nunca Máis.

<Vieiros> Houbo moitas persoas que traballaron arreo para Nunca Máis, mesmo poñendo en xogo os seus postos de traballo. O esforzo foi moi xeneroso en moitos casos. Hai sensación de cansazo? Deuse algún colectivo de baixa?
<Rafa Villar> Comezamos 40 ou 50 colectivos. En febreiro, na manifestación de Madrid eramos 200 e agora somos 440 colectivos. Estes datos falan por si mesmos. NM non é algo profesionalizado como estructura, entón é normal que haxa baixas temporais de persoas que non lle poden dedicar todo o tempo que quixeran. O bo de todo esto para min é que sempre houbo relevo. Sempre viña alguén detrás que aparecía e seguía tirando. Manter a tensión durante un ano nun movemento cidadá destas características é complicado, pero creo que saímos bastante airosos, a un ano vista.

<Pepe Salvadores> A min paréceme recordar que só houbo unha baixa en todo ano, pero nada significativa e obedeceu a presións da xente do PP. Insisto: unha soa baixa, e na última asemblea houbo cinco altas. Creo ademais que xa non podemos crecer moito máis, porque a xente que debe estar na plataforma xa está de feito. Outra cousa é que como problema continúa haberá que seguir meditando o que teremos que facer.

<Uxía Senlle> Eu quería destacar a valentía da sociedade galega, porque non é fácil. O poder funciona con métodos absolutamente represivos. Por poñer un exemplo, o caso dos actores e artistas onde se están aplicando listas negras, que sabemos que existen, e non obstante a xente segue loitando. Pero hai algo aínda máis importante, a xente está farta dun determinado modelo político e cultural na perspectiva de que outra Galiza é posíbel, pois a xente xa nin pensa no que lle pode supoñer o seu compromiso. A min, por exemplo, non me interesa para nada a cultura oficial, non me interesa este modelo político. Entón miras para outra cousa, miras para o futuro e pensas, ben, estamos traballando todos e todas para camiñar ata outro modelo de sociedade máis activa, cunha cidadanía conciente. Deso depende fundamentalmente o futuro de Galiza.

<Pepe Salvadores> Eu quería insistir niso. Quen non saiba que neste país existen presións de todo tipo para dirixir á xente, non vive neste país. Hai presións económicas (canto a recibir subvencións e recoñecemento por parte das institucións, ofrecer postos de traballo, presións ás empresas para curtarlles os contratos da Xunta, etc...) e hai presións a nivel cultural e de intervencións nas contratación en actos programados por eles. A resposta da xente é digna de estudio e así está recoñecido por investigadores sociais de fóra do país, que non dan creto porque pensan que este país é diferente, aínda que eu penso que estivo sempre á altura das circunstancias. A resposta da xente a nivel colectivo foi magnífica e non se deixou intimidar por todas as presións ás que foi sometida. Eu quero destacar ademais á xente da cultura e do espectáculo que reponderon case de forma unánime, salvo casos moi excepcionais, e arriscaron a súa carreira profesional e souberon estar con NM cando se lles pediu, a pesar das consecuencias que eles saben perfectamente que van ter.

<Vieiros> Unha das actuacións de Nunca Máis durante este ano foi a súa participación en diversos foros internacionais. Como se levou adiante este labor de ‘diplomacia paralela’? Que cambiou da imaxe de Galiza no mundo?
<Rafa Villar> De aquí en diante xa non vale o tópico da Galiza resignada. Ese é un logro da mobilización social da que nós como plataforma cidadá somos cabeza, pero o corpo foi a sociedade, a cidadanía no seu conxunto. Hai un cambio en positivo da imaxe do país. Con respecto ao papel de Nunca Máis como embaixadora de Galiza, teño que dicir que NM tívose que ver abocada a representar ese papel de interlocutor duns afectados diante da catástrofe. Como máis situacións que se deron aquí, NM tivo que ser o sustituto da incapacidade, desidia e inacción dos poderes públicos e do partido que os sustenta que ou non lle interesaba ou se mostraba incapaz de afrontar a situación. Foi unha dimensión nova, porque NM nace como un movemento reivindicativo para convocar a manifestación do 1 de decembro. A partir de aí ten que articularse para dar respostas nos diferentes ámbitos: o xurídico, institucional (para a creación das comisións de investigación nas diferentes instancias), etc... É a sociedade civil organizada neste caso por medio de Nunca Máis a que aparece ocupando o espacio que deixa baleiro quen tiña a responsabilidade de tomar as decisións.

<Uxía Senlle> Nin o goberno galego nin o español nos considerou interlocutores válidos. Non obstante, a plataforma estivo lexitimada e avalada por un amplo sector na sociedade galega para ser interloculor válido no parlamento europeo. Moitos de nós nunca nos imaxinaríamos representando ese papel: indo de despacho en despacho no europarlamento e reclamando esa comisión de investigación, entre outras moitísimas cousas... Sentíamos porén que alí había un respecto e que estabamos lexitimados para facer de interlocutores diante dunha instancia institucional que non era nin a Xunta nin o governo español. Vímonos abocados a iso, como dicía Rafa. Pero é importante comprobar como si que se nos tiña en conta, por exemplo, para valorar a posibilidade dunha comisión de investigación. Eu destacaría sobre todo a incapacidade e cegueira da administarción que non soubo ver en Nunca Máis un interlocutor, senón un inimigo. Eu creo que eso é un erro. Desde o primeiro momento, houbo unha predisposición ao diálogo (se é que algún día se chegase a producir), pero evidentemente reclamando e esixindo unha serie de cuestións. Nós si fomos responsables. É moi fácil por parte do goberno dicir que estes son "os do non", os da pataleta, cando a cuestión é moito máis profunda e máis seria. Nós sabemos que existe un perigo evidente de que a catástrofe poida volver a repetirse e por eso existe esta continuidade e esta teimosía no traballo de Nunca Máis. O erro é da administración de non saber ver en nós uns interlocutores válidos e lexitimados pola sociedade galega.

<Pepe Salvadores> Insistir nesto sempre é pouco. Eu manteño que este país sempre estivo a altura das circunstancias cando houbo que dar unha resposta colectiva, e se non que me digan cando non foi así. Outra cousa son as eleccións. Eso é unha forma de medir, pero non pode explicar todo. Galiza é unha sociedade moi complexa. A min gustaríame que alguén estudiara se nalgún outro sitio se deron as mobilizacións que se produciron en Galiza pola catástrofe do Prestige e relación coa porcentaxe de poboación. A dignidade deste país segue en pe, e eso é o que nós defendemos. O movemento Nunca Máis está presente en todo o mundo, porque por sorte ou por desgracia, hai galegos en todas partes, e podémonos presentar coa cabeza ben alta en calquera parte, fóra das institucións deste país onde estamos crucificados, e somos escoitados, somos valorados e recoñecen o esforzo que fixemos por darlle resposta á catástrofe.

<Vieiros> Unha das acusacións reiteradas desde os voceiros gobernais é que NM está manipulada políticamente, en concreto, polo BNG…
<Rafa Villar> Ese é só un dos argumentos que utilizaron na estratexia contra Nunca Máis. O da violencia non o puideron usar, porque non demos pe en ningún momento. Utilizaron o argumento de ser o brazo armado do Bloque, porque o BNG é unha das organizacións políticas, non a única, que forma parte de NM e utilizaron a cuestión económica de cómo se financiaba NM. Pero só lles deu resultado na xente que estaba previamente convencida. As decisións de Nunca Máis tómanse no pleno da plataforma e despois hai unha comisión xestora, da que os tres formamos parte, que executa esas decisións. Non hai máis nada. Cando Nunca Máis empeza a molestar ao poder, o goberno move ficha, pero non en clave de solucionar os problemas senón de disparar mediaticamente contra os que tiña enfronte. É un recurso bastante fácil, pero non lle colou á sociedade galega. E eso que a campaña foi moi potente. Só hai que consultar liñas editoriais de supostos xornais independentes que se transforman ao longo do tempo. Por non obviar aos medios de comunicación públicos que serviron de canle unicamente á consigna gobernamental. É curioso que o momento en que máis cruamente se utilizou o argumento da identificación do BNG con Nunca Máis coincidiu coa incorporación doutros colectivos, como os sindicatos CCOO e UXT, que representan unha parte do abano ideolóxico que non se corresponde co nacionalismo e que viñan arroupar toda esa heteroxeneidade de ideoloxías, de grupos, de tendencias e de sectores. Imaxinade os problemas que pode haber para unificar por exemplo os grupos ecoloxistas cos mariñeiros e mariscadoras con tensións que veñen de lonxe. Traballo costou ir axustando...

<Uxía Senlle> O que pasou é que si que botamos man nun primeiro momento dunha cert a infraestructura que xa existía. Pero sempre dixemos que Nunca Máis ten unha dimensión que vai máis alá dos partidos. Pero a plataforma ten tamén uns obxectivos políticos, e aquí a xente moitas veces esquece esa dimensión fundamental. NM fai unha denuncia clarísima. Sempre existen tentancións de capitalizar un movemento social, pero NM, repito, ten unha dimensión maior. Ten un espectro máis amplo e máis plural, afortunadamente. O que pasa é que esta loita ten unhas connotacións nacionalistas, en defensa dos nosos propios intereses, que coinciden ás veces co que o BNG poida reclamar. E neste sentido é coincidente. Pero a presencia de forzas e colectivos non nacionalistas nin vinculados ao BNG na plataforma desminte calquera acusación neste sentido.

<Pepe Salvadores> Sería estúpido por parte do BNG e da xente que está na súa órbita organizar algo como NM e non aparecer como o propio BNG. Qué sentido tería? Se o BNG fose quen de mobilizar e de aglutinar todo o que conseguiu Nunca Máis... por que non aparecer como eles mesmos? O goberno español e a Xunta utilizaron todos os mecanismos para minimizar e sacarlle importancia á plataforma e ademais se a conseguían politizar nunha dirección determinada lograrían que unha parte da poboación non participase nas protestas. Pero a realidade é teimuda é veu demostrar que as cousas non son así. A plataforma só ten sentido se abrangue máis do que unha organización política. Por non falar doutros partidos ou de militantes que a título persoal se comprometeron con NM. Militantes de boa fe do PSOE, por exemplo, (e non estou a falar de Paco Vázquez...) traballan na plataforma e axudaron a a que NM fose adiante. Neste país simplemente por pedir que dimitan aqueles que mentiron (e está comprobado que mentiron) xa te convertes nun inimigo e estás fóra de calquera xogo político.

<Vieiros> NM vai ir máis alá da catástrofe do Prestige?
<Rafa Villar> Creo que como plataforma cidadá NM, non. O que une a plataforma e o que lle deu este ano que temos de vida é que nos puxemos de acordo na resposta social á catástrofe arredor dun manifesto no que se explicitaban determinados puntos. Neste ano houbo tamén temas colaterais que deron debate, por exemplo, se NM debía respostar ou non á invasión de Iraq. Pero aí nos enleabamos nunha dinámica que en vez de unir separaba colectivos moi maduros que poden ter claros determinados temas doutros que aínda non. Neses asuntos iamos a diferentes ritmos e o fundamental de NM é conservar á unidade de acción contra a catástrofe. Eso non quere dicir, para min, que a medio ou longo prazo NM non poida ir máis alá. Nunca Máis non só xera conciencia ecoloxista ou a necesidade de mellorar a seguridade marítima, por exemplo. Como dicía Uxía, NM destapa de súpeto para moita xente o feito de que vivimos nunha sociedade bastante afogada, cansa das relacións que se dan entre o poder e os cidadáns; xente moi presionada polo caciquismo e o clientelismo que se xera desde o poder, a manipulación dos medios de comunicación.... Xurden unha serie de asuntos que van necesitar desenvolvemento no tempo. E a canle non será Nunca Máis, senón novas plataformas, novos colectivos e novas sensibilidades que a partir de NM terán que dar resposta a estas situacións.

<Uxía Senlle> A forza de NM reside tamén na claridade dos obxectivos. É certo que a ameaza constante que temos no mundo do mar tamén se pode extender a outros ámbitos da vida. Por centrarnos no tema da guerra, temos que ter en conta que a invasión de Iraq responde tamén á dinámica dun sistema globalizador, á falta de apostas polas enexías renovables e o petróleo está na orixe deste problema. Como o capitalismo feroz é capaz de causar estas e outras catástrofes. Neste sentido, a loita contra a guerra en Iraq é coincidente cos obxectivos de Nunca Máis, pero para darlle resposta creáronse en Galiza plataformas específicas contra a guerra. No fondo, o espírito é coincidente e responde á mesma problemática.

<Pepe Salvadores> Unha vez máis, sen falsa modestia, a plataforma NM xunta a toda a xente de boa vontade deste país, á que non está disposta a que lle mintan descaradamente, á xente progresista deste país que ten preocupación polo futuro. Por ser así, hai moitos temas que provocan reaccións case unánimes entre os membros de NM e tivemos tentacións de ampliar os nosos obxectivos. Amais da guerra, houbo outros asuntos tamén relacionados co mundo do mar, como o da reconversión pesqueira, pero NM acordou desde un primeiro momento, e eu creo que foi un dos grandes acertos, cinxirse só á problemática do Prestige.

<Rafa Villar> En relación a esto, eu teño un pequeño problema teórico: NM forma parte, como se dixo por aí, do movemento antiglobalización?

<Uxía Senlle>: Ese é un debate que pode darse no interior de NM. Eu creo que si, no fondo. Nunca Máis nace tamén en contra do capitalismo globalizador que está no trasfondo da catástrofe. No fondo, a loita é a mesma.

<Vieiros>: Como se presenta a conmemoración do aniversario do Prestige?
<Rafa Villar> A perspectiva é bastante boa. Tendo en conta que pasaron unhas eleccións e a época de verán (que nunha estructura non profesionalizada déixase sentir), creo que recuperamos a capacidade de traballo, algo que se manifesta no grande número de actos programados. Na primeira quincena de novembro hai unha programación bastante intensa. O propio día 13 hai convocadas en Galiza 25 concentracións simultáneas, por exemplo, e esto indica que o ánimo está forte. Creo tamén que hai espectativas bastante boas para a manifestación do 16 de novembro, polo que imos percibindo nas delegacións comarcais que están montando medios de desprazamento colectivo. Cremos que a sociedade vai responder unha vez máis.

<Uxía Senlle> Un ano despois lograr unha presencia masiva nas rúas é tamén un impulso que necesitamos para seguir traballando. Amais volven de novo os ataques, as declaracións de Fraga dicindo que nos vamos ter que "tragar" este tipo de actos. Creo que responden a un medo real a que a xente se volva mobilizar masivamente. Un ano despois seguimos sen resolver os problemas e a xente é consciente de que mañá pode pasar exactamente o mesmo con outro petroleiro. Existe amais unha consciencia máis madura. A primeira resposta foi máis da raiba, máis visceral; pero agora vese con outra perspectiva xa máis meditada. Neste sentido creo que ten aínda máis valor se cabe esta mobilización. Xa non se trata dunha cuestión cuantitativa, de ver canta xente vai vir á manifestación (que tamén é importante), senón de resistir por riba das críticas e dos ataques. Agora está en marcha outra vez a maquinaria para tentar desacreditar a NM e a min paréceme unha falta de respecto absoluto. Porque eu nunca entendín como a clase gobernante pode estar en contra da súa propia cidadanía crítica, que é o soporte do sistema democrático e supostamente a razón e a xustificación dos cargos que ocupan. Creo que as mobilizacións do aniversario van ser unha demostración máis da dignidade da maior parte da sociedade galega.

<Pepe Salvadores> Eu creo que ata agora temos demostrado e máis que demostrado que temos dignidade, que temos preocupación polo país e que podemos defender o país. Outra cousa é que ese poder encistado non escoite, non nos desprece. Como vai estar a nosa costa mellor do que estaba, como vai estar esplendorosa e recuperada despois dos miles de toneladas de fuel que se verteu... O problema segue aí. Segundo estudios de investigadores independentes, a costa non se vai rexenerar en menos de cinco anos. Non sei por que se empeñan en que todo está arranxado. Eles negaron sempre que fora unha marea negra, que fora unha traxedia e seguen negando que houberan consecuencias nefastas para os ecosistemas dos cales vive unha parte importante da poboación do país. O lóxico sería que a xente seguira apoiando a Nunca Máis nestas mobilizacións. De todas formas, se nos fixamos só nos números, estou convencido que Nunca Máis via mobilizar moitísimas máis persoas na manifestación do día 16 que as que o PP é capaz de concentrar nas súas romarías do Monte Faro. Que midan por eso, se queren.

A imaxe da catastrofe
Elixe o lema
Quen dixo que

 CRONOLOXÍA
Cronoloxía da catástrofe

 AS IMAXES
- Manifestación do 23F en Madrid
- Maniestación do 1 de decembro en Compostela
- A Cadea Humana
- Galería de fotos
- Gráfico da zona afectada
- Imaxe de satélite

 FOROS
Deixa a túa opinión

 OUTRAS MAREAS NEGRAS
- Cinco en Galiza desde 1976. Do Urquiola ao Prestige
- Alaska, 1989. Exxon Valdez
- Bretaña, 1999. Erika
- Yemen, 2002. Limburg
- Galápagos, 2001. Jessica

 POSTAIS
Postais elaboradas polos humoristas gráficos galegos sobre a catástrofe do Prestige.


Vieiros | Especial: Un ano de loito